Η μοναξιά των Χριστουγέννων

Υπάρχει μια σιωπή που φωλιάζει κάτω από τα λαμπάκια και τις γιορτές. Είναι η μοναξιά των Χριστουγέννων: εκείνη η ήσυχη, σχεδόν αόρατη θλίψη που πολλοί νιώθουν, ενώ γύρω τους όλα λάμπουν. Δεν είναι πάντα απόγνωση, συχνά είναι ένα κενό ανάμεσα σε αυτό που περιμένουμε να νιώσουμε και σε αυτό που νιώθουμε πραγματικά.

Οι γιορτές δημιουργούν ένα κοινωνικό αφήγημα ευτυχίας. Η διαφήμιση, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι οικογενειακές προσδοκίες μας υπενθυμίζουν πως “πρέπει” να είμαστε χαρούμενοι, περιτριγυρισμένοι από ανθρώπους και ζεστασιά. Όταν όμως η πραγματικότητα δεν ανταποκρίνεται σε αυτή την εικόνα, η αίσθηση μοναξιάς εντείνεται. Έρευνες δείχνουν ότι η αντίθεση ανάμεσα στην κοινωνική προσδοκία και στη βιωμένη εμπειρία αυξάνει τα επίπεδα θλίψης, άγχους και απομόνωσης κατά τη διάρκεια των γιορτών.

Η μοναξιά δεν είναι απλώς έλλειψη συντροφιάς. Είναι ένα υπαρξιακό συναίσθημα αποσύνδεσης — η αίσθηση ότι δεν υπάρχει κάποιος που να μπορεί να μας δει πραγματικά. Στην ψυχολογία, η μοναξιά έχει συνδεθεί με μειωμένη αυτοεκτίμηση, αυξημένο στρες και διαταραχές ύπνου. Ωστόσο, δεν είναι απαραίτητα κάτι παθολογικό. Είναι επίσης ένα σήμα, ένα εσωτερικό κάλεσμα για σύνδεση, όχι απαραίτητα με τους άλλους, αλλά πρώτα με τον εαυτό μας.

Με ποιους τρόπους μπορούν τα Χριστούγεννα να επηρεάσουν την ψυχική μας υγεία;

Τα Χριστούγεννα, αυτή η μοναξιά παίρνει ένα ιδιαίτερο βάρος. Οι αναμνήσεις, οι απώλειες, τα ανείπωτα παράπονα, όλα επιστρέφουν. Το σώμα θυμάται εκείνους που λείπουν, τις στιγμές που δεν ήρθαν, τα λόγια που δεν ειπώθηκαν. Η νοσταλγία είναι φυσική αντίδραση: έρευνες δείχνουν ότι η νοσταλγία μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά, αυξάνοντας το αίσθημα συνέχειας και νοήματος. Όταν επιτρέπουμε στον εαυτό μας να νιώσει τη μοναξιά, χωρίς να τη ντροπιάζουμε, αυτή μπορεί να γίνει χώρος ενσυναίσθησης.

Ίσως, λοιπόν, η μοναξιά των Χριστουγέννων να μην είναι εχθρός. Ίσως είναι υπενθύμιση ότι χρειαζόμαστε βάθος, όχι μόνο συντροφιά. Ότι η σιωπή μπορεί να είναι θεραπευτική, αν τη δούμε όχι σαν απουσία, αλλά σαν χώρο για να ακουστεί κάτι αληθινό μέσα μας.

Αν αυτός ο Δεκέμβρης σε βρει μόνο/η, θυμήσου: δεν είσαι ο μόνος/η που νιώθει έτσι. Κάποιοι άλλοι κοιτάζουν κι αυτοί τα φώτα και σκέφτονται σιωπηλά όσα έχασαν, όσα δεν ήρθαν, όσα ελπίζουν. Μπορείς να ανάψεις ένα κερί, να κάνεις μια μικρή πράξη καλοσύνης, να αφήσεις τη μοναξιά να γίνει απαλότητα.

Διάβασε ακόμα: Θλίψη των Χριστουγέννων reloaded: γιατί αυξάνονται οι αναφορές σε αυτή και τι μπορούμε να κάνουμε για τη δική μας συναισθηματική διάθεση