Ύπνος: αυτός ο -πρόσφατα - άγνωστος

Ο ύπνος είναι μια φυσιολογική και απολύτως απαραίτητη διαδικασία για τη διατήρηση της σωματικής και ψυχικής μας υγείας. Ο καλός, βραδινός ύπνος που διαρκεί 7 ώρες ή περισσότερο, επιτρέπει στο σώμα να ξεκουραστεί, να γεμίσει μπαταρίες και να συνεχίσει απρόσκοπτα τον μεταβολικό του κύκλο ενώ μας δίνει την ενέργεια που χρειαζόμαστε για να βγάλουμε τις υποχρεώσεις της ημέρας.

Τα στατιστικά στοιχεία για όσους δεν κοιμούνται εύκολα, έχουν διακοπτόμενο ύπνο, πάσχουν από αϋπνίες ή καταναλώνουν ουσίες για να καταφέρουν να κοιμηθούν, δίνουν και παίρνουν: περίπου το ½ του πληθυσμού στο Ηνωμένο Βασίλειο παραπονιέται για θέματα ύπνου, ενώ το 35,2% των Αμερικανών καταφέρνουν να κλείσουν μάτι για λιγότερο από 7 ώρες κάθε βράδυ (πηγή: Centers for Disease Control and Prevention, CDC). Οι πολυάσχολοι άνθρωποι χάνουν πολύτιμες ώρες ξεκούρασης, οι γυναίκες διατρέχουν σε βαθμό 40% το ρίσκο να αναπτύξουν αϋπνία σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους, ιδιαίτερα στην εμμηνόπαυση και το μπλε φως από τις οθόνες που χρησιμοποιούν μικροί και μεγάλοι διαταράσσει τον τρόπο με τον οποίο μπαίνουμε σε φάση ξεκούρασης λίγο πριν πέσουμε στο κρεβάτι.

Για όλα τα παραπάνω, τα τελευταία χρόνια αναπτύχθηκε μια έντονη συγγραφική κινητικότητα για την επιστημονική αλλά εκλαϊκευμένη προσέγγιση των προβλημάτων που σχετίζονται με τον ύπνο: με άλλα λόγια, αποδείχθηκε ότι χρειάζεται μια επανεκπαίδευση στον τρόπο που κοιμόμαστε αλλά και προετοιμαζόμαστε σωματικά και ψυχικά για να κοιμηθούμε. Κι έτσι, μια διαδικασία μέχρι πρότινος απολύτως φυσιολογική, έγινε επιπλέον αγχογόνα και τελικά άγνωστη για όλους εμάς που «ξεχάσαμε» να κοιμόμαστε, να παραμένουμε κοιμισμένοι και να απολαμβάνουμε τον ύπνο μας.

Αυτή η τελευταία λεπτομέρεια της ποιότητας του ύπνου, έγινε περαιτέρω φιλοσοφικό ερώτημα καθώς πασχίζουμε να καταλάβουμε αν τελικά η «αγκαλιά με τον Μορφέα» είναι αναζωογονητική και θεραπευτική για ολόκληρο το σύστημα μας ή αν απλά η κούραση λειτουργεί αθροιστικά σε βάθος χρόνου, οδηγώντας μας στην απόλυτη εξάντληση.

Ο καλός, συνεχής ύπνος είναι θέμα καλής προετοιμασίας; Ναι αλλά δεν είναι αυστηρά τεχνικό ζήτημα. Απαιτεί προετοιμασία του εξωτερικού (δωμάτιο, φως, αποχή από οθόνες) και του «εσωτερικού» (σκέψεις, ανησυχίες, προβλήματα) μας περιβάλλοντος. Το μυαλό μας, κρατάει το κλειδί της ποιότητας στον ύπνο και η προετοιμασία για καλό ύπνο ξεκινάει από την αρχή της ημέρας, από τον τρόπο που λειτουργούμε στην καθημερινή μας ζωή, που δουλεύουμε, που ξεκουραζόμαστε, που διεκδικούμε μικρά πράγματα για τον εαυτό μας. Ο καλός ύπνος είναι μέρος ενός γενικότερου προγράμματος ευ ζην στο οποίο έχουμε εισάγει εφικτές αλλαγές για μια πιο υγιεινή διαβίωση και έχουμε κατανοήσει τη σημασία του ύπνου για τη συνολικά καλή λειτουργία του οργανισμού μας.

Μπορείς κι εσύ να αλλάξεις τον τρόπο με τον οποίο κοιμάσαι. Παρακάτω, θα βρεις μια σειρά από συμβουλές για τη σωστή προετοιμασία της ξεκούρασης του μυαλού και του σώματος, σε ένα αφιέρωμα στον ύπνο που θα σε βοηθήσει να θέσεις τις κατάλληλες προτεραιότητες για σένα, τις πρώτες ημέρες ενός καινούριου χρόνου θετικών αλλαγών!

Μείνε σταθερή σε ένα πρόγραμμα

Δίδαξε στον εαυτό σου να έχει σταθερές ώρες ξεκούρασης που μάλιστα ξεκινούν πολύ νωρίτερα από την προκαθορισμένη ώρα ύπνου. Μην επιτρέπεις στο σώμα σου να βάλλεται από εξωτερικά ερεθίσματα καθώς πλησιάζει αυτή η ώρα (π.χ. αρνητικά μηνύματα, αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα που σου δημιουργούν θυμό, δραματικές εικόνες στην τηλεόραση). Χρησιμοποίησε τη μεταμορφωτική δυνατότητα ήχων και αγαπημένων μελωδιών που έχεις βρει ότι κατευνάζουν το στρες για σένα και «αγγίζουν» την ψυχή σου.

Συντονίσου στο εδώ-και-τώρα

Η αέναη ενασχόληση με το παρελθόν ή τα προβλήματα του μέλλοντος - ιδιαίτερα τις ώρες πριν κάποιος πέσει για ύπνο - δεν οδηγούν σε λύσεις αλλά σε συσσώρευση άγχους. Μπλόκαρε ανησυχητικές σκέψεις ή χρησιμοποίησε ένα ημερολόγιο αναστοχασμού για να καταγράψεις μερικές από τις επίμονες ανησυχίες που θα ήθελες να δεις να δρομολογούνται στο μέλλον. Διάλεξε ένα βιβλίο που θα σε κάνει να δραπετεύσεις από την πεζή πραγματικότητα ή κάνε διαλογισμό για να αδειάσεις το μυαλό σου. Το μόνο που έχουμε είναι το σήμερα.

Πήγαινε για ύπνο πριν τα μεσάνυχτα

Έρευνες δείχνουν ότι η προετοιμασία για ύπνο πριν από το ξημέρωμα της επόμενης ημέρας, έχει ευεργετικά αποτελέσματα για τον οργανισμό, αρκεί φυσικά να τηρηθούν και οι υπόλοιπες συνθήκες (κλείνουμε οθόνες, ξεχνάμε τις σκοτούρες που αφορούν σε μελλοντικό χρόνο κλπ).

Ξύπνα νωρίς και ενεργοποιήσου

Αν αντιμετωπίζεις προβλήματα με τον ύπνο σου, μη χρησιμοποιείς το κρεβάτι για χουζούρεμα και τεμπελιά καθώς το σώμα συνηθίζει να υπολειτουργεί κάτω από τα ζεστά παπλώματα. Σήκω από το κρεβάτι νωρίς, ιδανικά γύρω στις 6 ή 7 πμ, πάρε δυο βαθιές αναπνοές και πήγαινε για περπάτημα 30 – 45 λεπτών. Απόφυγε το να κοιτάξεις οθόνες πριν αφιερώσεις πρώτα χρόνο στον εαυτό σου. Το φυσικό φως της ημέρας, σε συνδυασμό με ήπια άσκηση, θα σου προσφέρουν ένα καλό boost για να ξεκινήσει το υπόλοιπο πρόγραμμα σου.