Από τη "work-life balance" στο "βαρετό" επάγγελμα, ως πράξη αυτοφροντίδας: γιατί η Gen Z δεν επιλέγει την καριέρα

Για χρόνια, η κυρίαρχη αφήγηση για την καριέρα ήταν μία: βρες το πάθος σου, μετάτρεψέ το σε δουλειά και δεν θα δουλέψεις ποτέ ξανά. 'Αλλα γνωμικά με τα οποία μεγαλώσαμε ήταν το "μάθε τέχνη κι άστηνε", ενώ κατά τη δεκαετία του '90, όλοι ήθελαν να γίνουν διοικητές επιχειρήσεων, μανατζαραίοι και πρόεδροι ομίλων ή εταιρειών. Σήμερα, η Gen Z φαίνεται να γράφει έναν διαφορετικό κανόνα.

Όλο και περισσότεροι νέοι επιλέγουν σταθερές, «βαρετές» δουλειές, όχι επειδή έχασαν το πάθος τους για κάτι, αλλά ακριβώς επειδή έμαθαν να το προστατεύουν. Εξάρτημα μηχανής; Ναι, γιατί όχι. Το τρίγωνο που καθορίζει πλέον τις επαγγελματικές επιλογές είναι χρήμα, νόημα και ευεξία —όχι απαραίτητα με αυτή τη σειρά. Στοιχεία δείχνουν ότι το 72% των νέων εργαζομένων εξετάζει το ενδεχόμενο στροφής σε τεχνικά επαγγέλματα, όπως ηλεκτρολόγος ή τεχνικός, με το 12% να έχει ήδη κάνει το βήμα, επιλογές που προσφέρουν σταθερή ζήτηση και οικονομική ασφάλεια σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία λόγω τεχνολογίας. Ταυτόχρονα, σύμφωνα με έρευνα της Deloitte, μόλις το 6% της Gen Z θεωρεί ως βασικό επαγγελματικό στόχο μια θέση ανώτερης διοίκησης, ενώ σχεδόν οι μισοί δηλώνουν ότι δεν αισθάνονται οικονομικά ασφαλείς με αυτή, εξ' ου και η στροφή σε εργασίες με άμεσο, σίγουρο κέρδος (διάβασε εδώ για το Στοίχημα της Μεγάλης Αλλαγής).

"Δεν θα αφήσω τη γιόγκα μου για σένα"

Αυτό δεν σημαίνει ότι το νόημα έχει σταματήσει να έχει σημασία για τη νέα γενιά. Αντίθετα, το 89% της Gen Z θεωρεί την αίσθηση σκοπού πολύ ή αρκετά σημαντική για την επαγγελματική του ικανοποίηση. Η διαφορά είναι το πού αναζητούν αυτό το νόημα: όχι πάντα στην κύρια δουλειά τους, αλλά συχνά σε παράλληλα projects, δημιουργικές δραστηριότητες ή προσωπικά ενδιαφέροντα. Η τάση αυτή έχει ήδη όνομα: «career minimalism». Η φιλοσοφία είναι απλή: σταθερή δουλειά για ασφάλεια, παράλληλες δραστηριότητες για πάθος και σαφή όρια για βιωσιμότητα. Πρόκειται για μια συνειδητή αποσύνδεση ανάμεσα στην ταυτότητα και στο επάγγελμα μια στάση που, ψυχολογικά, έχει βαθύτερο νόημα απ' όσο φαίνεται στην επιφάνεια.

Γιατί αυτό είναι πιο υγιές απ' όσο ακούγεται

Όταν η αυταξία μας εξαρτάται αποκλειστικά από την επαγγελματική επιτυχία, κάθε αποτυχία στη δουλειά γίνεται αποτυχία στη ζωή. Η ψυχολογία της εργασιακής εξουθένωσης (burnout) έχει δείξει επανειλημμένα ότι η υπερ-ταύτιση με τον επαγγελματικό ρόλο είναι ένας από τους ισχυρότερους προγνωστικούς παράγοντες συναισθηματικής εξάντλησης. Το να βλέπεις τη δουλειά ως κάτι που κάνεις για έναν συγκεκριμένο αριθμό ωρών την εβδομάδα και όχι ως το κέντρο της ταυτότητάς σου, δημιουργεί έναν προστατευτικό, ψυχολογικό χώρο. Όταν το πάθος δεν εξαρτάται από το αν πληρώνει τους λογαριασμούς, έχει καλύτερες πιθανότητες να παραμείνει πραγματικά πάθος.

Αυτό δεν είναι παραίτηση. Είναι οριοθέτηση. Μια γενιά που μεγάλωσε βλέποντας τους γονείς της να «καίγονται» για δουλειές που τελικά δεν τους πρόσφεραν ούτε ασφάλεια ούτε νόημα, η επιλογή μιας σταθερής, «βαρετής» δουλειάς μπορεί να είναι, τελικά, η πιο ώριμη μορφή αυτοφροντίδας (διάβασε εδώ για το Career Pivoting, την απόφαση για αλλαγή καριέρας που πήραν χιλιάδες εργαζόμενοι το προηγούμενο έτος)

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό

Δεν υπάρχει «σωστή» απάντηση εδώ. Η δουλειά-πάθος (διάβασε εδώ για το Passion Revolution) λειτουργεί για κάποιους, η δουλειά-εργαλείο λειτουργεί για άλλους. Το σημαντικό δεν είναι ποιο μοντέλο θα επιλέξει κανείς αλλά το αν η επιλογή γίνεται συνειδητά, με επίγνωση του τι πραγματικά χρειάζεται η ψυχική μας υγεία και όχι απλώς ακολουθώντας ένα αφήγημα που μας δόθηκε έτοιμο.

(Διάβασε εδώ για τη μεγάλη απόφαση να αλλάξεις επαγγελματικό προσανατολισμό)