Αναμνήσεις που μυρίζουν κανέλα

Υπάρχουν μυρωδιές που δεν περνούν ποτέ. Ένα μπισκότο που ψήνεται, ένα φλιτζάνι τσάι με κανέλα, ένα σπίτι που μυρίζει γιορτές. Δεν είναι απλώς αρώματα, είναι αναμνήσεις που ζωντανεύουν μέσα από τον αέρα. Η όσφρηση έχει έναν μοναδικό τρόπο να ανοίγει πόρτες που ούτε η σκέψη ούτε οι εικόνες δεν μπορούν να αγγίξουν.

Οι νευροεπιστήμονες εξηγούν ότι η μυρωδιά είναι η πιο «συναισθηματική» από όλες τις αισθήσεις. Η περιοχή του εγκεφάλου που επεξεργάζεται τις οσμές (οσφρητικός βολβός) συνδέεται άμεσα με την αμυγδαλή και τον ιππόκαμπο, τα κέντρα που ρυθμίζουν το συναίσθημα και τη μνήμη. Αυτό σημαίνει πως μια μυρωδιά δεν περνά πρώτα από τη λογική — πηγαίνει κατευθείαν στην καρδιά. Γι’ αυτό και συχνά, χωρίς προειδοποίηση, μια μυρωδιά μας μεταφέρει σε έναν άλλο χρόνο: σε ένα παιδικό απόγευμα, σε ένα τραπέζι που γελούσαν όλοι, σε μια αγκαλιά που υπήρξε κάποτε. Έρευνες δείχνουν πως οι οσφρητικές αναμνήσεις είναι πιο έντονες, πιο θετικά φορτισμένες και πιο ανθεκτικές στον χρόνο από τις οπτικές ή ακουστικές.

Η κανέλα είναι από εκείνες τις μυρωδιές που κουβαλούν συναίσθημα.Θερμή, γλυκιά, σχεδόν προστατευτική. Σε πολλές κουλτούρες συνδέεται με τη φροντίδα, τη θαλπωρή, την οικογένεια.Στην ψυχολογία των αισθήσεων, θεωρείται “comfort scent” — μια μυρωδιά που ενεργοποιεί το αίσθημα ασφάλειας και οικειότητας. Δεν είναι τυχαίο ότι τη συναντάμε σε συνταγές, ροφήματα και γιορτινά αρώματα: πρόκειται για ένα σώμα μνήμης, ένα άυλο χάδι που μας θυμίζει ποιοι ήμασταν.

Μέσα στη φρενίτιδα του σήμερα, τέτοιες μυρωδιές λειτουργούν σαν αγκυροβόλια παρόντος. Μας σταματούν για λίγο, μας επιστρέφουν εκεί όπου η ζωή είχε απλότητα, όπου το να περιμένεις ένα ταψί με κουλουράκια να ψηθεί ήταν από μόνο του τελετουργία. Η μνήμη, τελικά, δεν είναι μόνο νοητική, είναι σωματική. Το σώμα θυμάται, μέσα από αισθήσεις, αγγίγματα και αρώματα (διάβασε ακόμα: Somatic Healing - γιατί ολοένα και περισσότερο καταφεύγουμε στις σωματικές θεραπείες για την ψυχή)

Η ψυχοθεραπεύτρια Rachel Herz, σε μελέτες για τη συναισθηματική μνήμη, σημειώνει ότι οι μυρωδιές μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλεία συναισθηματικής ρύθμισης: φέρνοντας στο παρόν ένα θετικό συναίσθημα του παρελθόντος, ενισχύουν την αίσθηση σταθερότητας και αυτοσυμπόνιας. Ένα άρωμα μπορεί να γίνει τρόπος να θυμηθούμε ποιοι είμαστε όταν όλα γύρω αλλάζουν.

Ίσως γι’ αυτό, κάθε Δεκέμβρη, η μυρωδιά της κανέλας μοιάζει να απλώνεται παντού, σαν ένας ήσυχος ψίθυρος που μας καλεί να θυμηθούμε. Όχι μόνο όσα χάσαμε, αλλά και όσα ζήσαμε. Όσα, ακόμη κι αν πέρασαν, συνεχίζουν να μας ζεσταίνουν από μέσα...