Γιατί δεν έμαθα ποτέ να είμαι διεκδικητική; (Μέρος 2)

Έχουμε ήδη μιλήσει σε προηγούμενο κεφάλαιο σχετικά με τη διεκδικητικότητα (κάνε εδώ το τεστ για να δεις σε ποια κατάσταση βρίσκεσαι), την ικανότητα δηλαδή να εκφράζεσαι με ανοιχτό, ήρεμο και σταθερό τρόπο, σεβόμενη τις επιθυμίες και τις αξίες σου.

Η διεκδικητικότητα θεωρείται ότι είναι μια σημαντική δεξιότητα στην καθημερινή ζωή, από τις σχέσεις στη δουλειά, μέχρι την οικογένεια, τους φίλους και την συναισθηματική μας ζωή. Η διεκδικητικότητα είναι ο μέσος τρόπος επικοινωνίας μεταξύ μιας παθητικής στάσης και της επιθετικότητας: αυτή η μέση, είναι η δυσκολότερη στη διδασκαλία της επειδή πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι πρέπει να θυμώσουν για να καταφέρουν πράγματα.

Πολλοί επίσης παρεξηγούν την έννοια της διεκδικητικότητας και την μπερδεύουν με την επιθετικότητα ή την κυριαρχία σε μια διαφωνία, παζάρι ή αίτημα. Στην πραγματικότητα, η διεκδικητικότητα είναι ένα θετικό χαρακτηριστικό, το οποίο επιτρέπει σε ένα άτομο να εκφράσει ξεκάθαρα τις ανάγκες, τα όρια και τις απόψεις του, ενώ ελαχιστοποιεί τις συγκρούσεις και διατηρεί το σεβασμό προς τους άλλους.

Πώς καταλαβαίνουμε όταν κάποιος διστάζει, φοβάται ή δεν γνωρίζει πώς να διεκδικήσει αυτό που επιθυμεί; Βρες παρακάτω όλα τα σημεία που φανερώνουν μια έλλειψη στις κοινωνικές δεξιότητες επικοινωνίας και διεκδίκησης:

• κακή ποιότητα επιχειρημάτων, τάση για συμφωνία αμέσως μόλις προταθεί κάτι, αστάθεια στον τόνο της φωνής

• τραύλισμα

• ανησυχία για τις απόψεις των άλλων ή τι θα νομίσουν για σένα

• αίσθημα ότι ίσως δεν είσαι επαρκής προκειμένου να αναλάβεις μια θέση ή να πραγματοποιήσεις κάτι

• ανησυχία, άγχος, στρες που σε κατατρώει μέρες πριν

• αίσθημα ματαίωσης

• ευαισθησία στην κριτική

• ανασφάλεια για το μέλλον, για το αν πήρες τη σωστή απόφαση

• υπερβολική εμπιστοσύνη στη γνώμη των άλλων σχετικά με τη δική σου ζωή, ερωτήσεις σε ακατάλληλους ανθρώπους σχετικά με το πώς να προχωρήσεις μπροστά

• σιωπή, μη διεκδίκηση των συμφερόντων σου, απόσυρση

Αρκετοί πιστεύουν ότι η έλλειψη διεκδικητικότητας σχετίζεται με χαρακτηριστικά της προσωπικότητας που δεν είμαστε σε θέση να αλλάξουμε.  Αντιθέτως,  η έλλειψη διεκδικητικότητας πηγάζει από τη μίμηση και τη μάθηση, το «πνίξιμο» της προσωπικότητας που έλαβε χώρα στην παιδική ηλικία.  Πιθανές συμπεριφορές που μπορεί να οδήγησαν σε παθητικά, μη διεκδικητικά χαρακτηριστικά, περιλαμβάνουν:

Συχνές τιμωρίες για το γεγονός ότι ήσουν ο εαυτός σου

Έλλειψη θετικών σχολίων σε πράγματα που είχες καταφέρει

Ανθυγιεινές σχέσεις στις οποίες οι ανάγκες και οι απόψεις σου αγνοήθηκαν ή θεωρήθηκαν «παιδικές» και άρα άνευ σημασίας

Οικογενειακά μυστικά με τα οποία έπρεπε να μάθεις να ζεις βουβά

Άγνοια ή παραμέληση των δικαιωμάτων σου

Έκθεση σε στρεσογόνα. ασταθή περιβάλλοντα στα οποία έπρεπε να σιωπάς για «να χωρέσεις»

Τώρα που γνώρισες το πλαίσιο κόντρα στο οποίο κατασκευάστηκε η έλλειψη διεκδικητικότητας, είσαι πανέτοιμη να σπάσεις τον κύκλο της επανάληψης και να φτιάξεις μια καινούρια ζωή, για σένα και το περιβάλλον σου. Μείνε συντονισμένη στην The Healing Tree community for Mental Health για το τρίτο μέρος του αφιερώματος. 

(συνεχίζεται)

*Η Δέσποινα Λιμνιωτάκη είναι Κοινωνική Ψυχολόγος, Συνιδρύτρια της The Healing Tree community for Mental Health και Εντεταλμένη Σύμβουλος Δημόσιας Υγείας και Δημοτικών Ιατρείων για τον Δήμο Αθηναίων. Συμμετέχει ως εισηγήτρια σε πολλά προγράμματα για τη γυναικεία ηγεσία και ενδυνάμωση ενώ έχει γράψει 2 βιβλία και αμέτρητα άρθρα για το θέμα.